EN 0 0

نی‌نامه

دفتر اول · 34 بیت · 2 درس
پیشرفتِ کلیِ حکایت0٪

نی‌نامه (۱): شکایتِ نی از فراق و رازِ عشق که در نالهٔ او نهفته است

18 بیت2 بخش~9 دقیقه
📜 درس 1-الف · ~9 دقیقه
بشنو این نی چون شکایت می‌‌کند
از جدایی‌‌ها حکایت می‌‌کند
کز نیستان تا مرا ببریده‌‌اند
در نفیرم مرد و زن نالیده‌‌اند
سینه خواهم شرحه شرحه از فراق
تا بگویم شرح درد اشتیاق‌‌
هر کسی کاو دور ماند از اصل خویش
باز جوید روزگار وصل خویش‌‌
من به هر جمعیتی نالان شدم
جفت بدحالان و خوش‌حالان شدم‌‌
هر کسی از ظن خود شد یار من
از درون من نجست اسرار من‌‌
سر من از نالهٔ من دور نیست
لیک چشم و گوش را آن نور نیست‌‌
تن ز جان و جان ز تن مستور نیست
لیک کس را دید جان دستور نیست‌‌
آتش است این بانگ نای و نیست باد
هر که این آتش ندارد نیست باد
بیت 1
بشنو این نی چون شکایت می‌‌کند
از جدایی‌‌ها حکایت می‌‌کند
به این نی گوش فراده که چگونه ناله و شکایت می‌کند و از دردهای جدایی و دور افتادن از اصلِ خود سخن می‌گوید.
یادداشت شخصی
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 2
کز نیستان تا مرا ببریده‌‌اند
در نفیرم مرد و زن نالیده‌‌اند
از آن هنگام که مرا از اصل و وطنِ خویش جدا کرده‌اند، مرد و زن در ناله‌های جان‌گدازِ من، با من هم‌نوا شده و از دردِ فراق نالیده‌اند.
یادداشت شخصی
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 3
سینه خواهم شرحه شرحه از فراق
تا بگویم شرح درد اشتیاق‌‌
سینه‌ای می‌خواهم که از دردِ دوری و جدایی پاره‌پاره شده باشد، تا بتوانم درد و رنجِ شوقِ به وصال را برای او بازگو کنم.
یادداشت شخصی
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 4
هر کسی کاو دور ماند از اصل خویش
باز جوید روزگار وصل خویش‌‌
هر کسی که از اصل و مبدأِ خویش دور افتاده باشد، همواره در پیِ روزگارِ وصل و پیوند با آن است.
یادداشت شخصی
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 5
من به هر جمعیتی نالان شدم
جفت بدحالان و خوش‌حالان شدم‌‌
یادداشت شخصی
بیت 6
هر کسی از ظن خود شد یار من
از درون من نجست اسرار من‌‌
یادداشت شخصی
بیت 7
سر من از نالهٔ من دور نیست
لیک چشم و گوش را آن نور نیست‌‌
یادداشت شخصی
بیت 8
تن ز جان و جان ز تن مستور نیست
لیک کس را دید جان دستور نیست‌‌
یادداشت شخصی
بیت 9
آتش است این بانگ نای و نیست باد
هر که این آتش ندارد نیست باد
یادداشت شخصی
📜 درس 1-ب · ~1 دقیقه
آتش عشق است کاندر نی فتاد
جوشش عشق است کاندر می ‌‌فتاد
نی حریف هر که از یاری برید
پرده‌‌هایش پرده‌‌های ما درید
همچو نی زهری و تریاقی که دید
همچو نی دمساز و مشتاقی که دید
نی حدیث راه پر خون می‌‌کند
قصه‌‌های عشق مجنون می‌‌کند
محرم این هوش جز بی‌‌هوش نیست
مر زبان را مشتری جز گوش نیست‌‌
در غم ما روزها بی‌‌گاه شد
روزها با سوزها همراه شد
روزها گر رفت گو رو باک نیست
تو بمان ای آن که چون تو پاک نیست‌‌
هر که جز ماهی ز آبش سیر شد
هر که بی‌‌روزی است روزش دیر شد
درنیابد حال پخته هیچ خام
پس سخن کوتاه باید والسلام
بیت 10
آتش عشق است کاندر نی فتاد
جوشش عشق است کاندر می ‌‌فتاد
یادداشت شخصی
بیت 11
نی حریف هر که از یاری برید
پرده‌‌هایش پرده‌‌های ما درید
یادداشت شخصی
بیت 12
همچو نی زهری و تریاقی که دید
همچو نی دمساز و مشتاقی که دید
یادداشت شخصی
بیت 13
نی حدیث راه پر خون می‌‌کند
قصه‌‌های عشق مجنون می‌‌کند
یادداشت شخصی
بیت 14
محرم این هوش جز بی‌‌هوش نیست
مر زبان را مشتری جز گوش نیست‌‌
یادداشت شخصی
بیت 15
در غم ما روزها بی‌‌گاه شد
روزها با سوزها همراه شد
یادداشت شخصی
بیت 16
روزها گر رفت گو رو باک نیست
تو بمان ای آن که چون تو پاک نیست‌‌
یادداشت شخصی
بیت 17
هر که جز ماهی ز آبش سیر شد
هر که بی‌‌روزی است روزش دیر شد
یادداشت شخصی
بیت 18
درنیابد حال پخته هیچ خام
پس سخن کوتاه باید والسلام
یادداشت شخصی

نی‌نامه (۲): دعوتِ نی به رهایی از بندهای دنیا و ناتوانیِ کلام از بیانِ حالِ عشق

16 بیت2 بخش~1 دقیقه
📜 درس 2-الف · ~1 دقیقه
بند بگسل باش آزاد ای پسر
چند باشی بند سیم و بند زر
گر بریزی بحر را در کوزه‌‌ای
چند گنجد قسمت یک روزه‌‌ای‌‌
کوزهٔ چشم حریصان پر نشد
تا صدف قانع نشد پر در نشد
هر که را جامه ز عشقی چاک شد
او ز حرص و عیب کلی پاک شد
شاد باش ای عشق خوش‌سودای ما
ای طبیب جمله علت‌های ما
ای دوای نخوت و ناموس ما
ای تو افلاطون و جالینوس ما
جسم خاک از عشق بر افلاک شد
کوه در رقص آمد و چالاک شد
عشق جان طور آمد عاشقا
طور مست و خر موسی صعقا
بیت 19
بند بگسل باش آزاد ای پسر
چند باشی بند سیم و بند زر
یادداشت شخصی
بیت 20
گر بریزی بحر را در کوزه‌‌ای
چند گنجد قسمت یک روزه‌‌ای‌‌
یادداشت شخصی
بیت 21
کوزهٔ چشم حریصان پر نشد
تا صدف قانع نشد پر در نشد
یادداشت شخصی
بیت 22
هر که را جامه ز عشقی چاک شد
او ز حرص و عیب کلی پاک شد
یادداشت شخصی
بیت 23
شاد باش ای عشق خوش‌سودای ما
ای طبیب جمله علت‌های ما
یادداشت شخصی
بیت 24
ای دوای نخوت و ناموس ما
ای تو افلاطون و جالینوس ما
یادداشت شخصی
بیت 25
جسم خاک از عشق بر افلاک شد
کوه در رقص آمد و چالاک شد
یادداشت شخصی
بیت 26
عشق جان طور آمد عاشقا
طور مست و خر موسی صعقا
یادداشت شخصی
📜 درس 2-ب · ~1 دقیقه
با لب دمساز خود گر جفتمی
همچو نی من گفتنی‌ها گفتمی‌‌
هر که او از هم‌زبانی شد جدا
بی‌‌زبان شد گر چه دارد صد نوا
چون که گل رفت و گلستان در گذشت
نشنوی زان پس ز بلبل سرگذشت
جمله معشوق است و عاشق پرده‌‌ای
زنده معشوق است و عاشق مرده‌‌ای‌‌
چون نباشد عشق را پروای او
او چو مرغی ماند بی‌‌پر وای او
من چگونه هوش دارم پیش و پس
چون نباشد نور یارم پیش و پس‌‌
عشق خواهد کاین سخن بیرون بود
آینه غماز نبود چون بود
آینه‌ات دانی چرا غماز نیست
زآنکه زنگار از رخش ممتاز نیست‌‌
بیت 27
با لب دمساز خود گر جفتمی
همچو نی من گفتنی‌ها گفتمی‌‌
یادداشت شخصی
بیت 28
هر که او از هم‌زبانی شد جدا
بی‌‌زبان شد گر چه دارد صد نوا
یادداشت شخصی
بیت 29
چون که گل رفت و گلستان در گذشت
نشنوی زان پس ز بلبل سرگذشت
یادداشت شخصی
بیت 30
جمله معشوق است و عاشق پرده‌‌ای
زنده معشوق است و عاشق مرده‌‌ای‌‌
یادداشت شخصی
بیت 31
چون نباشد عشق را پروای او
او چو مرغی ماند بی‌‌پر وای او
یادداشت شخصی
بیت 32
من چگونه هوش دارم پیش و پس
چون نباشد نور یارم پیش و پس‌‌
یادداشت شخصی
بیت 33
عشق خواهد کاین سخن بیرون بود
آینه غماز نبود چون بود
یادداشت شخصی
بیت 34
آینه‌ات دانی چرا غماز نیست
زآنکه زنگار از رخش ممتاز نیست‌‌
یادداشت شخصی
← بازگشت به کتابخانه