EN 0 0

«عقل» در مثنوی

4 بیت در مثنوی

تدبرها، آیات و روایاتِ این موضوع
عقل در شرحش چو خر در گل بخفت
شرح عشق و عاشقی هم عشق گفت‌‌

عقل در توضیحِ عشق، همچون خری در گِل فروماند؛ در نهایت، این خودِ عشق بود که شرحِ عشق و عاشقی را بیان کرد.

بیتِ 115 · حکایت پادشاه و کنیزک
آفتاب آمد دلیل آفتاب
گر دلیلت باید از وی رو متاب‌‌

خورشید خود دلیل و گواهِ وجودِ خویش است؛ اگر برهان و دلیل برای اثباتِ آن می‌خواهی، از آن روی برمگردان.

بیتِ 116 · حکایت پادشاه و کنیزک
از وی ار سایه نشانی می‌‌دهد
شمس هر دم نور جانی می‌‌دهد

اگر سایه تنها نشانه‌ای کم‌رنگ از خورشید به دست می‌دهد، خودِ خورشید در هر لحظه نوری جان‌بخش می‌افشاند.

بیتِ 117 · حکایت پادشاه و کنیزک
سایه خواب آرد ترا همچون سمر
چون بر آید شمس انشق القمر

سایه مانند افسانه‌سراییِ شبانه تو را به خواب می‌برد، اما وقتی خورشید طلوع کند، ماه شکافته می‌شود.

بیتِ 118 · حکایت پادشاه و کنیزک