پیش آن مهمان غیب خویش رفت
پادشاه بهجای دربانان و تشریفاتچیان، خودش به پیشواز رفت و به استقبالِ آن مهمانِ غیبیاش شتافت.
بیتِ 74 · حکایت پادشاه و کنیزک18 بیت در مثنوی
تدبرها، آیات و روایاتِ این موضوعپادشاه بهجای دربانان و تشریفاتچیان، خودش به پیشواز رفت و به استقبالِ آن مهمانِ غیبیاش شتافت.
بیتِ 74 · حکایت پادشاه و کنیزک«ای کسی که برای من همچون حضرت محمد (ص) هستی؛ من مانند عمر کمرِ همت میبندم تا به تو خدمت کنم.»
بیتِ 77 · حکایت پادشاه و کنیزکاز خداوند توفیق و یاریِ رعایتِ ادب را میطلبیم، زیرا کسی که بیادب باشد، از لطف و رحمتِ پروردگار محروم میماند.
بیتِ 78 · حکایت پادشاه و کنیزکانسانِ بیادب، نهتنها به خودش زیان میرساند، بلکه تمامِ جهان را هم به آتشِ تباهی میکشد.
بیتِ 79 · حکایت پادشاه و کنیزکسفرهٔ غذای آسمانی، بدون هیچ خریدوفروش و بدون هیچ قیلوقالی فرود میآمد.
بیتِ 80 · حکایت پادشاه و کنیزکدر میانِ قومِ موسی، چند نفر بیادبانه گفتند: «پس سیر و عدس کجاست؟»
بیتِ 81 · حکایت پادشاه و کنیزکپس از آن سفره و نانِ آسمانی قطع شد و برای ما تنها رنجِ کشاورزی و کار با بیل و داس باقی ماند.
بیتِ 82 · حکایت پادشاه و کنیزکدوباره، وقتی عیسی نزدِ خداوند شفاعت کرد، خداوند بارِ دیگر سفره فرستاد و نعمتی فراوان بر آن نهاد.
بیتِ 83 · حکایت پادشاه و کنیزکباز هم گستاخان، ادب را کنار گذاشتند و همچون گدایان، باقیماندهٔ غذاها را برای ذخیره برداشتند.
بیتِ 84 · حکایت پادشاه و کنیزکعیسی به آنان التماس و خواهش کرد و گفت: «این نعمت همیشگی است و هرگز از زمین کاسته نخواهد شد.»
بیتِ 85 · حکایت پادشاه و کنیزکبدگمانی ورزیدن و حرص زدن بر سرِ سفرهٔ بزرگان، ناسپاسی و کفرِ نعمت است.
بیتِ 86 · حکایت پادشاه و کنیزکبهخاطر گداصفتی و حرصِ آن ندید پدیدها، آن درِ رحمتِ الهی به رویشان بسته شد.
بیتِ 87 · حکایت پادشاه و کنیزکبهخاطر منع و ندادنِ زکات، ابری بارانزا پدید نمیآید، و به سبب شیوعِ زنا، بیماریِ وبا در همهجا گسترش مییابد.
بیتِ 88 · حکایت پادشاه و کنیزکهر تاریکی و غم و اندوهی که به تو میرسد، همه ناشی از بیپروایی و بیادبیِ خودت است.
بیتِ 89 · حکایت پادشاه و کنیزکهر کس در راهِ عشق بیپروایی و بیادبی کند، راهزنِ مردانِ الهی شده و خود نامرد و بیمقدار است.
بیتِ 90 · حکایت پادشاه و کنیزکاز برکتِ ادب، این آسمان و گردون پر از نور و روشنایی شده است و بهخاطرِ داشتنِ ادب، فرشتگان بیگناه و پاک ماندهاند.
بیتِ 91 · حکایت پادشاه و کنیزکخورشید بهخاطر بیادبی و گستاخی دچار گرفتگی و تیرگی شد و شیطان (عزازیل) نیز بر اثر جسارت و بیپروایی از درگاه الهی رانده شد.
بیتِ 92 · حکایت پادشاه و کنیزکبه چهره هر یک بنگر و بادقت مراقب باش، شاید با خدمت به ایشان چهره شناس شوی (و شیاطینِ انسانی از اولیایِ انسانی را تشخیص دهی).
بیتِ 315 · حکایت بقّال و طوطی