«توحید» در مثنوی

هیچ امرِ بی‌نظیر و شگفت‌انگیزی در جهان مانند خورشید نیست؛ خورشیدِ جان و روحی که جاودانه است و هیچ دیروزی برایش نیست .

هرچند خورشیدِ ظاهری در جهانِ بیرون یگانه و بی‌مانند است، اما می‌توان در اندیشه و خیال مثل و مانندی برایش تصور کرد.

اما خورشیدِ جان و روح که فراتر از عرصهٔ افلاک است، نه در ذهن و اندیشه و نه در جهانِ بیرون، هیچ مثل و مانندی ندارد.

ذات و حقیقتِ او اصلاً در ذهن و خیال نمی‌گنجد، تا چه رسد به اینکه مانندی برایش تصور شود.

دریای تلخ و دریای شیرین در این جهان جاری‌اند، و میانِ آن دو حدفاصل و مرزی پنهان است که به حریم یکدیگر تجاوز نمی‌کنند.

بااین‌حال، بدان که هر دو دریایِ تلخ و شیرین، از یک اصل و سرچشمه‌ی واحد جاری‌اند. پس از هر دوی اینها بگذر و به‌سوی آن اصل و سرچشمه برو.