«ریاضت» در مثنوی

این‌همه رنج، سختی و ریاضت برای آن است که کورهٔ امتحان، ناپاکی‌ها و ناخالصی‌ها را از نقرهٔ وجود جدا کند.

این آزمونِ نیک و بد برای آن است که طلا به جوش آید و کف و ناخالصی‌های خود را روی سطح بیاورد و آشکار شود.

راه روح و معنویت، ابتدا جسم را ویران می‌کند، اما پس از آن ویرانی، آن را به‌گونه‌ای بهتر آباد می‌سازد.

مثل کسی که خانه را برای گنجِ طلا خراب کرد، سپس با همان گنج آن را آبادتر از پیش ساخت.

یا مثل کسی که آب را قطع و بسترِ جو را پاک کرد، سپس دوباره آب گوارا را در بسترِ جو جاری کرد.

یا مثل کسی که پوست را شکافت و تیر یا نیزه را بیرون کشید، و پس از آن پوست تازه روییدن گرفت.

یا مثل کسی که قلعه را ویران ساخت و از دست کافر گرفت، و پس از آن صد برج و بارو بر آن ساخت.