درس 4: حکایت بقال و طوطی
بیت 299
زر قلب و زر نیکو در عیار
بیمحک هرگز ندانی ز اعتبار
بیمحک هرگز ندانی ز اعتبار
معنا: طلای و سکهٔ تقلبی و طلای خالص را از روی ظاهر یا ادعا و بدون سنگِ محک هرگز نمیتوان از هم تشخیص داد.
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 300
هر که را در جان خدا بنهد محک
هر یقین را بازداند او ز شک
هر یقین را بازداند او ز شک
معنا: هر کسی که خداوند نیروی تشخیصِ حق از باطل را در جانش قرار دهد، یقین را از شک تشخیص میدهد.
ارتباط قرآنی/حدیثی
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 301
در دهان زنده خاشاکی جهد
آنگه آرامد که بیرونش نهد
آنگه آرامد که بیرونش نهد
معنا: مثلاً اگر خاشاکی در دهان آدم زنده بجهد، تا وقتی که آن را بیرون نیندازد آرام نمیگیرد.
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 302
در هزاران لقمه یک خاشاک خرد
چون در آمد حس زنده پی ببرد
چون در آمد حس زنده پی ببرد
معنا: یا مثلاً اگر در میان هزاران لقمه یک خاشاک کوچک وارد شود، حس آدم زنده بلافاصله آن را مییابد.
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 303
حس دنیا نردبان این جهان
حس دینی نردبان آسمان
حس دینی نردبان آسمان
معنا: حس دنیایی نردبان پیشرفت در عالم مُلک است، و حس دینی نردبان صعود به عالم ملکوت.
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 304
صحت این حس بجویید از طبیب
صحت آن حس بخواهید از حبیب
صحت آن حس بخواهید از حبیب
معنا: سلامت این حس دنیایی را از پزشک بخواهید، و سلامت آن حس دینی را از خدا طلب کنید.
ارتباط قرآنی/حدیثی
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 305
صحت این حس ز معموری تن
صحت آن حس ز تخریب بدن
صحت آن حس ز تخریب بدن
معنا: سلامت حس دنیوی از آبادانی و تندرستی بدن حاصل میشود، و سلامت حس دینی از ویرانی و شکستن بدن.
ارتباط قرآنی/حدیثی
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 306
راه جان مر جسم را ویران کند
بعد از آن ویرانی آبادان کند
بعد از آن ویرانی آبادان کند
معنا: راه روح و معنویت، ابتدا جسم را ویران میکند، اما پس از آن ویرانی، آن را بهگونهای بهتر آباد میسازد.
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 307
کرد ویران خانه بهر گنج زر
وز همان گنجش کند معمورتر
وز همان گنجش کند معمورتر
معنا: مثل کسی که خانه را برای گنجِ طلا خراب کرد، سپس با همان گنج آن را آبادتر از پیش ساخت.
بیت 308
آب را ببرید و جو را پاک کرد
بعد از آن در جو روان کرد آب خورد
بعد از آن در جو روان کرد آب خورد
معنا: یا مثل کسی که آب را قطع و بسترِ جو را پاک کرد، سپس دوباره آب گوارا را در بسترِ جو جاری کرد.
بیت 309
پوست را بشکافت و پیکان را کشید
پوست تازه بعد از آنش بردمید
پوست تازه بعد از آنش بردمید
معنا: یا مثل کسی که پوست را شکافت و تیر یا نیزه را بیرون کشید، و پس از آن پوست تازه روییدن گرفت.
بیت 310
قلعه ویران کرد و از کافر ستد
بعد از آن بر ساختش صد برج و سد
بعد از آن بر ساختش صد برج و سد
معنا: یا مثل کسی که قلعه را ویران ساخت و از دست کافر گرفت، و پس از آن صد برج و بارو بر آن ساخت.