درس 5: حکایت بقال و طوطی
بیت 311
کار بیچون را که کیفیت نهد
این که گفتم هم ضرورت میدهد
این که گفتم هم ضرورت میدهد
معنا: چه کسی میتواند برای کار خداوند که بیچونوچرا و فراتر از توصیف است کیفیت و چگونگی تعیین کند؟ آنچه گفتم هم تنها از روی ناچاری و ضرورت بود.
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 312
گه چنین بنماید و گه ضد این
جز که حیرانی نباشد کار دین
جز که حیرانی نباشد کار دین
معنا: گاهی افعال خداوند به این شکل نمایان میشود و گاهی درست برعکس آن؛ کار دین چیزی جز حیرت و سرگشتگی نیست.
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 313
نی چنان حیران که پشتش سوی اوست
بل چنین حیران و غرق و مست دوست
بل چنین حیران و غرق و مست دوست
معنا: نه آنگونه سرگشته که پشتش به خدا باشد و از او رو برگردانده باشد، بلکه چنان سرگشته که در خدا غرق و مستِ عشق اوست.
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 314
آن یکی را روی او شد سوی دوست
و آن یکی را روی او خود روی اوست
و آن یکی را روی او خود روی اوست
معنا: یکی چهرهاش بهسوی دوست برگشته، اما دیگری چهرهاش خودِ چهره دوست شده است.
ارتباط قرآنی/حدیثی
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 315
روی هر یک مینگر میدار پاس
بوک گردی تو ز خدمت روشناس
بوک گردی تو ز خدمت روشناس
معنا: به چهره هر یک بنگر و بادقت مراقب باش، شاید با خدمت به ایشان چهره شناس شوی (و شیاطینِ انسانی از اولیایِ انسانی را تشخیص دهی).
بیت 316
چون بسی ابلیس آدمروی هست
پس به هر دستی نشاید داد دست
پس به هر دستی نشاید داد دست
معنا: چون بسیارند شیطان صفتانی که چهره آدمیزاد دارند، پس نباید به هر دستی دستِ بیعت داد.
ارتباط قرآنی/حدیثی
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 317
زانک صیاد آورد بانگ صفیر
تا فریبد مرغ را آن مرغگیر
تا فریبد مرغ را آن مرغگیر
معنا: چراکه شکارچی صدای سوت و آواز پرنده را در میآورد، تا او را فریب دهد و به دام بیندازد.
ارتباط قرآنی/حدیثی
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 318
بشنود آن مرغ بانگ جنس خویش
از هوا آید بیابد دام و نیش
از هوا آید بیابد دام و نیش
معنا: آن پرنده صدای همنوع خود را میشنود و از آسمان فرود میآید، اما بهجای همنوع گرفتار تله و تیزی چاقوی صیاد شود.
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 319
حرف درویشان بدزدد مرد دون
تا بخواند بر سلیمی زان فسون
تا بخواند بر سلیمی زان فسون
معنا: آدم فرومایه و نااهل سخنان و اصطلاحات درویشان را میدزدد تا با آن سحر یا نیرنگ، انسان سادهدلی را فریب دهد.
بیت 320
کار مردان روشنی و گرمی است
کار دونان حیله و بیشرمی است
کار دونان حیله و بیشرمی است
معنا: کار مردانِ الهی نورانیت و عشق بخشیدن است، اما کار مدعیانِ فرومایه حیلهکردن و بیحیایی است.
بیت 321
شیر پشمین از برای کد کنند
بو مسیلم را لقب احمد کنند
بو مسیلم را لقب احمد کنند
معنا: شیری از پشم میسازند تا با آن گدایی و کسب درآمد کنند، و به مسیلمهٔ دروغگو که ادعای پیامبری کرد لقب احمد (حضرت محمد ص) میدهند.
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تدبر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
بیت 322
بو مسیلم را لقب کذاب ماند
مر محمد را اولوالالباب ماند
مر محمد را اولوالالباب ماند
معنا: اما لقب کذاب (دروغگو) بر مسیلمه ماند، و لقب اولوالالباب (خِرَدمند) برای محمد باقی ماند.
بیت 323
آن شراب حق ختامش مشک ناب
باده را ختمش بود گند و عذاب
باده را ختمش بود گند و عذاب
معنا: آن شراب حقیقی و الهی پایانش مُشکِ خالص و خوشبویی است، اما شراب دنیایی پایانش بدبویی و عذاب است.
ارتباط قرآنی/حدیثی
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
تفسیر
تفسیر، ارتباطِ قرآنی/حدیثی و تدبرِ این بیت برایِ اعضا
← درسِ قبلیدرسِ بعدی →